اندازه‌گیری بهره‌وری در شرکت‌های تولیدی به‌وسیله مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)

نویسندگان

چکیده

اندازه‌گیری، جزء عناصر اصلی چرخه بهره‌وری بوده، نقش محوری در بهبود بهره‌وری ایفا می‌کند. در این مقاله برای ارزیابی عملکرد شرکت‌های تولیدی، مدلی جامع با استفاده از مدل‌های تحلیل پوششی‌ داده‌ها (DEA) و با دخالت عامل زمان در مدل‌های مزبور به‌عنوان واحدهای تصمیم‌گیرنده (DMU) معرفی می‌گردد. به‌منظور یافتن مناسب‌ترین مدل از مدل‌های پایه‌ای DEA برای واحدهای تصمیم‌گیرنده زمانی (DMUt) مدل‌های BCC-CCR و CCR-BCC و BCC و CCR براساس دو عامل واقع‌بینانه بودن و توان سنجش در یک شرکت تولیدی بزرگ مورد آزمون قرار گرفته و مدل CCR برای این منظور مناسب‌تر از سایر مدل‌ها تشخیص داده شده است. با استفاده از مدل‌های DEA که از دقت و صحت بالایی به‌دلیل‌ استفاده از رویکرد ریاضی برخوردارند، اندازه‌گیری واحدهای غیرمشابه در قالب DMUt با روشی خاص فراهم می‌شود. در این پژوهش از نهاده‌ها و ستانده‌های غیرمحسوس براساس دوره‌های زمانی ماهیانه استفاده شده و به‌وسیله مدل‌های CCR و رتبه‌بندی کامل (AP) کارخانجات مختلف تحت نظارت شرکت مزبور که تولیدات مختلفی دارند با یکدیگر مقایسه شده و به این ترتیب امکان مقایسه واحدهای غیرمشابه که یکی از محدودیت‌های مدل‌های DEA است با روشی خاص میسر گردیده است. این وسیله، ابزار مناسبی‌برای کنترل‌و ارزیابی‌عملکرد شرکت‌های‌زیرمجموعه‌یک شرکت‌مرکزی (Holding Company) را فراهم نموده و امکان تخصیص صحیح مدیران به شرکت‌ها و توزیع پاداش و کارانه بین آن‌ها را براساس عملکرد امکان‌پذیر می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Productivity Measuring in Companies by Date Envelopment Analysis (DEA)

نویسندگان [English]

  • A. Azar
  • A.R. Motameni

چکیده [English]

Measuring is one of the important elements in productivity cycle and plays a prominent part in improving productivity. In this study for measuring operation of manufacturing companies, a comprehensive model is introduced by using Data Envelopment Analysis models (DEA) and intervention of time factor in the mentioned models as a Decision Making Units (DMU). For finding the most reasonable model among basic DEA models for Time Decision Making Units (DMUt) we have examined BCC- CCR, CCR-BCC ,BCC,CCR models based on two factors, real insight and evaluation power in a big manufacturing company and for this purpose, CCR model has been considered more reasonable than the other models .
By using DEA models that due to their mathematic approach are very accurate and exact, measuring uncongenial units in framework of DMUt with a special method will become available. In this research tangible inputs and outputs have been used based on monthly time period and by taking advantage of CCR models and full classification of (AP), various factories under supervision of captioned company that produce various products, have been compared to each other and in this way comparing uncongenial units that is one of the obstacles of DEA models has become available in a special method. This mean has made available reasonable tool for control and evaluate the operation of companies that are sub company of a Holding company and also proper appropriation of managers for companies and distribution bonus and rewards among them based on their operations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • productivity
  • Date Envelopment Analysis (DEA)
  • Uncongenial unite
  • CCR Model
  • Ap Model

دوره 2، شماره 8
پاییز و زمستان 1383
صفحه 41-54