بررسی تأثیر قابلیت های پویا بر عملکرد سازمانی با میانجی‌گری قابلیت‎های بازاریابی و فنی و بررسی نقش تعدیل‌گر تغییرات محیطی

نویسندگان

1 دانشگاه سمنان

2 دانشگاه تهران

چکیده

قابلیت‎ها عامل اصلی رقابت‎پذیری شرکت‌ها در محیط کسب و کار امروزی هستند. پژوهش حاضر چارپوبی برای بررسی روابط علی بین قابلیت‌ها (پویا و عملیاتی) و نتایج عملکردی آن ارائه کرده است. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر قابلیت‎های پویا بر قابلیت‎های عملیاتی و عملکرد با نقش تعدیلگر تغییرات محیطی است. پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی_ پیمایشی است. جامعه آماری مدیران و کارکنان فروش شرکت‌های لبنی شهر مشهد است. بدین منظور نمونه‌ای برابر با 226 نفر بر اساس فرمول کوکران و با استفاده از روش نمونه‎گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‎آوری داده‎ها از پرسشنامه با 40 سوال استفاده شد، پایایی پرسشنامه با آلفای کرونباخ و پایایی مرکب و روایی  آن با روایی همگرا و واگرا تأیید شد. جهت بررسی فرضیات پژوهش از مدل معادلات ساختاری و رویکرد کمترین مربعات جزئی استفاده شد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که قابلیت‌های پویا (سنجش و ساختاردهی مجدد) بر قابلیت‌های عملیاتی و قابلیت‌های عملیاتی (بازاریابی و فنی) بر عملکرد شرکت تأثیرگذار است. تأثیرات سنجش بر پیکربندی مجدد، قابلیت بازاریابی و قابلیت فنی به ترتیب برابر با (44/0)، (3/0) و (16/0) بود که بیشترین تأثیر بر پیکربندی مجدد بود. تأثیر پیکربندی مجدد بر قابلیت‎های بازاریابی و عملیاتی به ترتیب برابر با (52/0) و (57/0) بود. میزان تأثیر قابلیت بازاریابی و قابلیت فنی بر عملکرد برابر با (26/0) و (21/0) بود. همچنین به بررسی نقش تعدیل‌گری تغییرات محیطی (رقبا، فنی و بازار) در روابط بین متغیرها در مدل پرداخته شد که در برخی از روابط تأیید شد. آشفتگی بازار رابطه پیکربندی با قابلیت‌های عملیاتی (بازار و فنی) را تعدیل می‎کرد. آشفتگی فنی رابطه سنجش و پیکر بندی با قابلیت بازار و پیکربندی با قابلیت فنی را تعدیل کرد. آشفتگی رقبا رابطه بین سنجش و قابلیت بازاریابی و پیکربندی و قابلیت فنی را تعدیل می‎کرد. در پایان راهکارهایی برای بهبود وضعیت عملکردی این شرکت‎ها ارائه شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The study of the Effect of dynamic capabilities on organizational performance by mediating marketing and technical capabilities and examining the modrated role of environmental change

نویسندگان [English]

  • hossein balochi 1
  • morteza maleki min bash razgah 1
  • davod feiz 1
  • tahmoreth hasangholi pour 2

چکیده [English]

Capabilities are the main factor in the competitiveness of companies in today's business environment. The present study provides a framework for investigating the causal relationships between capabilities (dynamic and operational) and its functional results. The purpose of this study was to investigate the effect of dynamic capabilities on operational capabilities and performance with the role of moderating environmental changes. The research is applied in terms of purpose and descriptive-survey method. The statistical population is the managers and sales staff of dairy companies in Mashhad. samples of 226 people were selected based on Cochran's formula and available sampling method. A questionnaire with 40 questions was used to collect data. The reliability of the questionnaire was confirmed by Cronbach's alpha and composite reliability and its validity was verified with convergent and divergent validity. In order to investigate the research hypotheses, structural equation model and least squares approach were used. The results show that dynamic capabilities (sensing and Reorganization) affect operational capabilities and operational capabilities (marketing and technical) on company performance. The effects of Sensing on re-configuration, marketing capability and technical capability were equal to (0.44), (0.3) and (0.16) respectively, which had the greatest impact on re-configuration. The effect of re-configuration on marketing and operational capabilities was equal to (0.52) and (0.57) respectively.The effect of marketing capability and technical capability on performance was (0.26) and (0.21). It also examines the role of moderating environmental changes (rivals, technicians and markets) in the relationship between variables in the model, which was confirmed in some relationships. At the end, solutions were introduced to improve the performance of these companies. Market turbulant moderated the configuration relationship with operational capabilities (marketing and technical). The technical turbulant moderated the relationship between sensing with configuration and market capability  with technical capability configuration. Competition turbulence moderated the relationship between sensing with marketing capability and  reconfiguration  with technical capability.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dynamic capability
  • sensing
  • Reorganization
  • marketing capability
  • technical capability
  • environmental changes
1. Helfat, C. E., & Peteraf, M. A. (2009). Understanding dynamic capabilities: Progress a long a developmental path. Strategic Organization, 7:, pp. 91–102. 2. Li, J. Liu, D-Y. (2012). Dynamic capabilities environmental dynamism, and competetive advantage evidence from china. Journal of Business research. http://dx.doi.org/10.1016/j.jbusres.2012.08.007.1-7. 3. Mahdi, Omar, Rabeea. Almsafir, Mahmoud. Khalid. (2013). The role of strategic leadership in building sustainable competetive advantage in the academic environment. Procedia- Social Behavioral Sciences, 129:, pp. 289-296 4. خدامی، سهیلا. خدادحسینی، سید حمید. مشبکی، اصغر. آذر، عادل. (1391). طراحی مدل چابکی با رویکرد قابلیت‌های پویای سازمانی: بررسی نقش شایستگی IT، هوشیاری کارآفرینانه و زیرکی بازار. فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین. سال دوم، شماره اول، شماره پیاپی (4). صص 1-24. 5. Martens, R. Matthyssens, P. & Vandenbempt, K. (2012). Market strategy renewal as a dynamic incremental process. Journal of business research. 65: pp. 720-728 6. حسین‌زاده شهری، معصومه. حبیبی، معصومه، حیدری، وجیهه. (1394). بررسی تأثیر قابلیت‌های بازاریابی بر حس گری و شکل‌گیری استراتژی خلاق و به‌موقع بازاریابی موردمطالعه صادرکنندگان کاشی و سرامیک)، فصلنامه علمی-پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین. سال پنجم، شماره اول، شماره پیاپی (16). صص 107-128. 7. Ramaswami, W. Haenlein, M. Hensler, J. (2009). An emperical comprison of the efficacy of covariance-based and variance based SEM. International Journal of research in Marketing, 26:, pp. 332-344. 8. Weidong, S. (2007). Gaining economic competetive advantage in poor countries based on resource-based theory. China population, resources and enviornment. 17 4: ,pp. 25-29. 9. Teece, D. J. (2007). Explicating Dynamic Capabilities: The NatureAnd Microfoundation Of (Sustainable), Enterprise Performance. Strategic Management Journal, 28(13): ,pp. 1319–1350. 10. Wilden, R. Gudergan, S. P. (2015). The impact of dynamic capabilities on operational marketing and technological capabilities: investigating the role of enviornmental turbulence. Journal of the academic marketing. Science. 43:, pp. 181-199. 11. نکوئی‌زاده، مریم. حسینی، سید محمود. قره‎چه، منیژه. حاجی کریمی، عباسعلی. (1393). مدل سازوکار اثرگذاری قابلیت‌های پویا بر عملکرد شرکت. اندیشه مدیریت راهبردی، سال هشتم، شماره دوم. پاییز و زمستان، شماره پیاپی 16، صص 67-98. 12. Morgan, R. E. Berthon, P. (2008). Market orientation., Generative Learning, Innovation Strategy and business performance Inter-relations in bioscience firms. Journal of Management tudies. 45 (8): pp. 1329-1353. 13. کردنائیج، اسدالله. مشبکی، اصغر. ساسانی، محمدهادی. دلخواه، جلیل. (1393). بررسی تأثیر قابلیت‌های پویایی بر عملکرد سازمانی با رویکرد کارت امتیازی متوازن. پژوهشنامه مدیریت اجرایی. سال ششم، شماره دوازدهم،: 108-128. 14. حیدری، علی. دیواندری، علی. اعرابی، سید محمد. سید کلالی، نادر. (1395). رابطه قابلیت‎های پویا و عملکرد شرکت با میانجی‎گری قابلیت‎های عملیاتی. چشم‎انداز مدیریت بازرگانی. شماره 27: 125-140. 15. Morgan, N. A. (2012). Marketing and business performance. Journal of The Academy of Marketing Science. 40: pp. 102-119. 16. Vorhies, D. W. Orr, L. & Bush. (2011). Improving customer- focused marketing capabilities and firm financial performance via marketing exploration and expolitation. Journal of the Academy of Marketing Science. 39: pp. 356-375. 17. Zahra, S., Sapienza, H., & Davidsson, P. (2006). Entrepreneurship and dynamic capabilities: a review, model and research agenda. Journal of Management Studies, 43: pp. 917 –955 18. کرمپور، عبدالحسین. ابراهیمی، ابوالقاسم. (1393). تبیین راهبرد رقابتی و نوآوری دانش فنی بر عملکرد صادراتی. مطالعات مدیریت راهبردی. شماره 18. صص 155-175. 19. عسگرنژاد نوری، باقر. صنایعی، علی. فتحی، سعید. کاظمی، علی. (1392). فرا تحلیل نقش تعدیل‎کنندگی ویژگی‎های نمونه در ارتباط بین فعالیت‌های بازاریابی و عملکرد سازمانی. پژوهش‌های مدیریت در ایران. دوره 18، شماره 1. صص 151-170. 20. نوع پسند اصل، سید محمد. رمضان‌پور، اسماعیل. عطاری اصل، پیمان. (1395). تأثیر قابلیت‌ بازاریابی، نوآوری و یادگیری بر عملکرد سازمانی موردمطالعه: پتروشیمی تبریز، مدیریت بهره‌وری، سال نهم، شماره 36. صص 95-124. 21. Ralf Wilden, Siegfried P. Gudergen, Bo Bernhard Nilson. Iam, Lings. (2013). Dynamic Capabilities and performance: Strategy, Structure and Environment. Long Rang Planing, 46: pp. 72-96. 22. Afuah, A. (2002). Mapping technological capabilities into product markets and competitive advantage: the case of cholesterol drugs. Strategic Management Journal, 23: pp. 171–179. 23. سلطانیه، فرزاد؛ حاجی‎پور، بهمن. (1393). بررسی تأثیر قابلیت‎های پویا بر قابلیت‎های نوآوری با استفاده از تکنیک مدل‌یابی معادلات ساختاری در صنایع غذایی. فصلنامه مهندسی تصمیم. شماره 1، ص 130-165. 24. Song, M., Droge, C. Hanvanich, S. & Calantone, R. (2005). Marketing and technology resource complementarity: an analysis of their interaction effect in two environmental contexts. Strategic Management Journal, 26: pp. 259–276. 25. Spanos, Y. E.,& Lioukas, S. (2001). An examination into the causal logicof rent generation: contrasting Porter’s competitive strategy framework and the resource-based perspective. Strategic Management Journal, 22: pp. 907–934. 26. Jantunen, A. Puumalainen, K. Saarenketo, S. & Kyläheiko, K. (2005). Entrepreneurial orientation, dynamic capabilities and international performance. Journal of International Entrepreneurship, 3: pp. 223–243. 27. Protogerou, A. Caloghirou, Y. & Lioukas, S. (2012). Dynamic capabilities and their indirect impact on firm performance. Industrial andCorporate Change, 21: 615–647. 28. George, G. (2005). Learning to be capable: patenting and licensing at the wisconsin alumni research foundation 1925–2002. Industrial and Corporate Change, 14: pp. 119–151. 29. شافعی، رضا. (1391). مطالعه تأثیرپذیری استراتژی‌های حضور در بازار از نگرش‌های مدیریتی و رابطه آن‌ها با انتخاب الگوی سنجه‌های بازاریابی در شرکت‌های تولیدی صنعتی. فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات بازاریابی نوین. سال دوم، شماره چهارم، شماره پیاپی (7). صص82-104. 30. باشکوه، محمد. شکسته‌بند، میترا. (1392). تأثیر قابلیت‌های فناوری اطلاعات بر چابکی کسب‌وکار. مطالعات مدیریت فناوری اطلاعات. سال اول، شماره 4. صص 1-24. 31. Pattriotta, Derardo. Brown, Andrew D. (2011). Sensemaking metaphors and performance evolution. Scandinavian Journal of Management. 27: pp. 34-43. 32. Roberts, N, Grover, V. (2012). Investigating firms customer agility and firm performance: The importance of aligning sense and respond capabilities. Journal of Business Research. 65 (5): pp. 579-585. 33. Krush, M. T. Agnihotri, R. Trainor, K. J. Nowlin, E. L. (2013). Enhancing organization sensemaking: An examination of the interactive effects of sales capabilities and marketing. Journal of Industrial Marketing Management, 40 (2): pp. 267-277. 34. Slater, S. F. & Narver, J. C. (2000). Intelligence generation and superior customer value. Journal of the Academy of Marketing Science, 28: pp. 120–127. 35. Helgesen, O. (2007). Customer actcounting and customer profitability analysis for the ordef handing industry, A managerial accounting approach, Industrial Marketing Management. 36: pp. 757-769. 36. ابراهیم‌پور، مصطفی. مرادی، محمود. ممبینی، یعقوب. (1394). تأثیر دوسوتوانی سازمانی بر عملکرد صنایع تولیدی: بررسی نقش پویایی‌های محیطی. فصلنامه علوم مدیریت ایران. سال نهم، شماره 36. 53-75. 37. نعمتی، محمدعلی. همتی، مریم. خلقی، ایمان. (1392). طراحی مدل مزیت رقابتی شرکت‌های تولیدی بر مبنای تئوری قابلیت‌های پویا و چابکی راهبردی در راستای توسعه اقتصادی شهر سمنان. فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، شماره دوم، 75-86. 38. Lavie, D. (2006). Capability reconfiguration: an analysis of incumbent responses to technological change. Academy of ManagementReview, 31: pp. 153–174. 39. Baum, J. R., & Wally, S. (2003). Strategic decision speed and firm performance. Strategic Management Journal, 24: 1107–1129. 40. Schilke, O. (2014). On the contingent value of dynamic capabilities for competitive advantage: the nonlinear moderating effect of environmental dynamism. Strategic Management Journal, 35: 179–203. 41. Hanvanich, S., Sivakumar, K., & Hult, G. T. M. (2006). The relationship of learning and memory with organizational performance: the moderating role of turbulence. Journal of the Academy of Marketing Science, 34: pp. 600–612. 42. نیکومرام، هاشم. حیدرزاده، کامبیز. (1385). ارزیابی نقش کارآفرینانه، ساختار سازمانی و بازارگرایی بر عملکرد کسب‌وکار شرکت‌های تولیدی (شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار). مجله مدیریت بازاریابی. سال اول، شماره 1، صص 4-48. 43. Auh, S. & Menguc, B. (2005). Balancing exploration and exploitation: the moderating role of competitive intensity. Journal of Business Research, 58: pp. 1652–1661. 44. Drnevich, P. L. & Kriauciunas, A. P. (2011). Clarifying the conditions and limits of the contributions of ordinary and dynamic capabilities 196 J. of the Acad. Mark. Sci. 43: pp. 181–199 45. Wilden, R. Gudergan, S. Nielsen, B. B., & Lings, I. (2013). Dynamic capabilities and performance: strategy, structure and environment. Long Range Planning, 46: pp. 72–96. 46. Hooley, G. J. Greenley, G. E. Cadogan, J. W. & Fahy, J. (2005). The performance impact of marketing resources. Journal of Business Research, 58: pp. 18–27. 47. Galbreath, J. & Galvin, P. (2008). Firm factors, industry structure and performance variation: new empirical evidence to a classic debate. Journal of Business Research, 61: pp. 109–117. 48. Ruiz-Ortega, M. J., & García-Villaverde, P. M. (2008). Capabilities and competitive tactics influences on performance: implications of the moment of entry. Journal of Business Research, 61, pp. 332–345. 49. Chen, X. Zou, H., & Wang, D. T. (2009). How do new ventures grow? Firm capabilities, growth strategies and performance. International Journal of Research in Marketing, 26: pp. 294–303. 50. Morgan, N. A. Slotegraaf, R. J. & Vorhies, D. W. (2009). Linking marketing capabilities with profit growth. International Journal of Research in Marketing, 26: pp. 284–293. 51. Merriles, B. Rundle-Thiele, S. & Lye, A. (2011). Marketing capabilities: Atencedente and implications for B2B SME performance. Industrial Marketing Management, 40 (3): pp. 368-375. 52. Theodosiu, M. Kehagias, J. Katsikea, E. (2012). Strategic Orientation, Marketing capabilitles and firm performance. Journal of Industrial Marketing Management, pp. 1-12. 53. Sok, Phyra, Ocass, Aron, Momy. Sok, Keo. (2013). Acgiveving superior Sme performance: Overarchinch role of marketing, Innovation and learning capabilities, Australian Marketing Journal, 21: pp. 161-167. 54. حاجیپور، بهمن. درزیان عزیزی، عبدالهای. شمسی گوشکی، سجاد. (1391). تبیین استراتژی محصول-بازار و قابلیت‌های بازاریابی شرکت بر عملکرد بازار. فصلنامه علمی-پژوهشی کاوش‌های بازرگانی، سال چهارم، شماره 7. صص 54-87. 55. آذر، عادل. غلامزاده، رسول. قنواتی، مهدی. (1391). مدل‌سازی مسیری- ساختاری در مدیریت: کاربرد نرم‌افزار Smart PLS، تهران: نگاه دانش. ص 162-166. 56. Tenenhaus, M., Vinzi, V. E., Chatelinc, Y. M. and Lauro, C. (2005). PLS path modeling, Computational Statistics & Data Analysis, 48: pp. 159 – 205. 57. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Hillside, NJ: L. Erlbaum Associates.